روستای فش یکی از چهارده روستای هدف و یکی از پنجاه منطقه نمونه گردشگری استان کرمانشاه است که در شهرستان کنگاور قرار دارد.

این روستا در دهستان فش، که شامل 20 روستا می باشد، به مرکزیت روستای فش و در 100 کیلومتری شرق کرمانشاه و 10 کیلومتری کنگاور قرار دارد. ارتفاع آن از سطح دریا 1550 متر و آب و هوایی معتدل و مایل به سرد دارد. از جنوب کوه سه سنگه، از شمال شرقی و شرق کوه کیتی و از شمال غربی کوه سه تخت این روستای زیبا و بکر کوهستانی را احاطه کرده است.

 

جوی آب و درختان داخل روستای فش کنگاور
گذر جوی آب از داخل روستا

 

پیشینه روستای فش

در برخی اسناد گفته شده است که نام این روستا ابتدا حبش و در برخی دیگر هوش نام داشته است. اما خارکسی در نوشته های خود در اواسط قرن اول میلادی از مکانی به نام هوش در آن اطراف نام برده است. برخی از قدیمیان نیز معتقدند زمانی فش شکارگاه خسرو پرویز بوده است و چون در زمان شکار نیزارهای آنجا بخاطر وزش باد به شکل یال اسب، که پش یا فش گفته می شد، در می آمد شکارگاهش را فش نامیده است. فش در فارسی به معنی آراستگی سر و صورت و در عربی به معنی یال اسب است.

 

برگ های رنگارنگ در فصل پاییز روستای فش کنگاور
رخ نمایی فصل پاییز

 

 فش، در گذشته، شهری آباد و پر رونق و یکی از قطب های تجاری مهم و مستقل از کنگاور بود، اما بعد از جنگ نهاوند، بین ایران و اعراب، ویران و خالی از سکنه شد. با این حال بخاطر آب و هوای عالی، دوباره توسط اهالی بازسازی شد.

تپه آبادی خرابه و گورستان قدیمی و زیارتگاه امامزاده سید جمال‌الدین بن جعفر صادق را می توان جز آثار تاریخی روستا برشمرد که نشان دهنده قدمت آن هستند.

 

جاذبه های روستای فش

روستایی کوچک در دل کوه های پوشیده از درختان کوتاه و بلند چنار جلوه ای بی نظیر از بهشت را به نمایش می گذارد. زیبایی روستا با وجود درختان میوه و صنوبر و سراب با شکوه فش که به ثبت ملی رسیده، دو چندان شده است؛ صدای دلنشین سراب اهالی روستا و گردشگران را به آرامش دعوت می کند. همچنین رشد گیاهان و گل های مختلف اطراف سراب زیبایی خاصی به آن بخشیده و چشم هر بیننده ای را به خود خیره می کند. کوه های قلا لولان – سر تخت – بلینه – و امروله  جلوه ای ویژه به فش و روستاهای اطراف آن بخشیده است. به همه اینها سراب “گرم خانی” را نیز اضافه کنید.

 

عبور از کنار درختان روستای فش کنگاور
درختان سر به فلک کشیده

 

و اما در دامنه کوه ها، انواع گیاهان دارویی همچون گل گاوزبان، گل ختمی، شیرین بیان، آویشن، گشنیز و گون به چشم می خورد. به ویژه کوه امروله که در فصل بهار پوشیده از گیاهان خوراکی مانند ریواس – گنور – سیر کوهی – کول و … است. از همه اینها که بگذریم، گونه های جانوری مانند شغال، گرگ، روباه، خرگوش و کبک نیز در قلمرو حیات وحشِ روستا لانه دارند. از این رو، روستای فش از جمله زیباترین روستاهای غربی ایران است.

 

گذر مسافران از داخل درختان بلند در روستای فش کنگاور
باغات روستای فش در فصل پاییز

 

مردم روستا

مردم روستای فش به زبان لری و لکی صحبت می کنند و بیشتر آنها شیعه و عده ای نیز اهل حق می باشند. آنها به کارهای کشاورزی، دامداری و … مشغول هستند و محصولاتی همچون انگور و گردو ثمره ی باغات آنهاست.

 

کارگاه های ساخت ساز

 فش از بزرگترین مراکز ساخت آلات موسیقی منطقه است به طوری که بیش از 100 کارگاه ساخت ساز در این روستا وجود دارد و کارگاه های ساخت سازهای سنتی آن جزو میراث ناملموس محسوب می شود. ساخت ساز تنبور در روستای فش از قدمت دیرینه‌ای برخوردار است به طوری که این روستا در سال 1395 به عنوان مرکز تولید ساز ایرانی تنبور به ثبت رسیده است.

 

مردی در حال ساخت سه تار در کارگاه ساخت ساز روستای فش کنگاور
کارگاه ساخت ساز – روستای فش

 

بیشترین اشتغال و کسب و کار مردم این روستا در حوزه تولید سازهای سنتی است و کارگاه های ساخت انواع آلات موسیقی از قبیل تنبور، تار و سه تار در گوشه گوشه روستا دیده می شود. در بیشتر خانه های روستایی، کارگاه کوچکی جهت ساخت تنبور، سه تار و تار دیده می شود و فش به دهکده ملی ساخت سازهای سنتی تبدیل شده است.

 

تعزیه

مراسم تعزیه «فش» نیز به عنوان میراث ناملموس در سال 1396 ثبت ملی شده است و مردم اطراف برای دیدن مراسم عاشورا به فش می آیند و نهار را مهمان اهالی روستا هستند.

بازی های بومی و محلی شامل قمچان، کوره کوره، پرش، سه پر، دو، کلاو روانکی، کتون باتزی، اقلانکم، قایم قایمکی می باشد.